Sonila Meço: —’Gazetarët shqiptarë duhet të luftojnë për lirinë e medias pa mbështetjen e qeverisë’


Intervista — Sonila Meço: —’Gazetarët shqiptarë duhet të luftojnë për lirinë e medias pa mbështetjen e qeverisë’

Sonila Meço

Sonila Meço është gazetare, figurë televizive dhe lektore ekonomie. Ajo është një nga gazetaret më në zë në Shqipëri dhe ka qenë jo pak shënjestër e sulmeve, dhunimit të të drejtave të saj dhe kërcënimeve. Me rastin e Ditës Botërore të Lirisë së Medias ajo flet me Exit News rreth klimës së tanishme për gratë dhe vajzat në gazetari dhe për mënyrat si mund të ecim përpara si shoqëri.

Si do ta pëshkruanit klimën e tanishme të medias në Shqipëri?

Kjo intervistë përkon në kohë me publikimin e raportit të Platformës së Këshillit të Europës për Promovimin e Mbrojtjes së Gazetarëve dhe Sigurisë së Gazetarëve për vitin 2019. Sulmet, shantazhet, kërcënimet dhe burgosjet janë rritur ndjeshëm në shumë vende të Ballkanit, Europës Lindore me një zgjerim edhe në Europën Perëndimore, nga vëzhgimi i 14 organizatave ndërkombëtare të lirisë së medias, pjesë e platformës.

Si asnjëherë më parë, Shqipëria pozicionohet krahas vendeve si Rusia, Turqia, Hungaria, Ukraina ku sulmi ndaj mediave është normë, me 11 raste të raportuara. Në Shqipëri nuk është hera e parë, që mbyllen media e programe kritikë ndaj qeverisë me urdhër pushtetarësh e politikanësh, tashmë të vërtetuara edhe nga drejtësia ndërkombëtare, por kësaj here raporti ka hyrë në zemër të fenomenit, duke përmendur qartësisht emra gazetarësh, mediash, pronarësh nën presionin flagrant të zyrtarëve publikë.

Dhe mu bash për këtë arsye, Shqipëria merr një kapitull të veçantë si kurrë më parë. Duke shtuar ligjin për median online të propozuar nga kryeministri i vendit, sulmet fizike ndaj gazetarëve në protesta, ndërhyrjet për kontrollin e informacionit në kohën e tërmetit të 26 nëntorit etj.

Këtu nuk jemi në nivele opinionesh, por faktesh dhe ngjarjesh të dokumentuara, të cilat nuk lënë asnjë hapësirë si për propagandën, apo skeptikët kronikë të krijojnë alibira. Mandej, situata e pandemisë krijoi habitat edhe më pjellor për vendet me liri të kufizuar të medias dhe jo vetëm për shtrirjen e sulmeve, kërcënimeve e rreziqeve për gazetarët.

Përgjysmimi i pagave, pezullimet nga puna, prishja e kontratave për shkak të presionit nga ana e të ardhurave prej reklamave (të ulura ndjeshëm prej bllokimit të aktivitetit tregtar) i dhanë edhe më shumë mundësi pushtetit e zyrtarëve publikë të ndërhyjnë aty ku ndjejnë rrezikun e denoncimit. Thirrjet e hapura për të konsideruar median “armike” në “luftën” me koronavirusin, pagëzime nga vetë pushteti me zë e figurë, përvijuan edhe më kthjellët frontet e një beteje nisur herët nga një pushtet gjithnjë e më autoritar.

Madje personalisht, në mënyrë të hapur dhe agresive jam sulmuar e kërcënuar online në përpjekjen për të kërkuar transparencë në kohë mugëtire për informacionin në shërbim të interesit publik. Sulme të mbërritura nga zëvendës kryeministri i vendit, nga platforma e tij online, ku frymëzonte kërcënime flagrante ndaj meje si gazetare dhe kolegëve të mi.

Fakti u denoncua nga Platforma e Gazetarëve të 14 organizatave ndërkombëtare, u publikua në hartën online të kërcënimeve serioze të shtypit. Asnjë reagim, asnjë reflektim. Përkundrazi, gjuha e komunikimit të zyrtarëve ashpërsohet dita ditës, që media dobësohet financiarisht, burimesh njerëzore e moralisht për shkak të gjendjes së emergjencës prej pandemisë.

A ndikon këtu fakti i të qenurit gazetare grua?

Në thelb jo, ashpërsia e reagimit nga zyrtarët e lartë nuk tutet para gjinisë, por pasojat sigurisht prodhojnë sfonde kërcënimesh denigruese me bazë gjinore. Për këtë mjafton të lexohen e dëgjohen termat e përdorur prej sulmeve të ushtrive mercenare pas adresash false në rrjet për të kuptuar se si duhet të ndihet nëna, gruaja, bashkëshortja, bija pas gazetares nën atë furtunë komentesh frymëzuar nga tituj e përcaktime qeveritarësh, apo mediash vënë në shërbim kryekëput ndaj pushtetit.

Programet kryesore të aktualitetit drejtohen edhe nga gra e vajza, duke konkuruar në cilësi e shikueshmëri shumë fort ato të drejtuara nga gazetarë burra. E kam thënë, e them dhe do ta mbroj ngahera idenë se nuk mund të jetë as privilegj e as dobësi të qënurit grua në media

Exit. Al